Kort samengevat: Rechte sluitingen verbinden één part, gebogen sluitingen nemen meerdere parten op, brede en lange sluitingen passen over brede of dikke beslagdelen. De maat hangt af van de draad van de pen en van de breeksterkte: een sluiting van A4 met M8 haalt, afhankelijk van het model, 2.100 tot 2.800 kg. In de tuigage moet hij minstens de breeksterkte halen van de draad waaraan hij hangt.
Modellen vergeleken
| Model | Pen | Sterkte | Typische toepassing |
|---|---|---|---|
| Standaard, recht, kort | Schroefpen | hoog | Tuigage, ketting, één part |
| Standaard, kort, onverliesbare pen | blijft bij het openen aan de beugel vast | dicht bij standaard | vaak geopende verbindingen aan dek |
| Standaard, kort, ISK-schroef | Binnenzeskant | als standaard | verbindingen die met gereedschap worden gesloten |
| Lang, onverliesbare schroef | blijft bij het openen aan de beugel vast | iets lager | dikke beslagdelen, vallen, meerdere delen in de beugel |
| Breed | Schroefpen | lager | brede ogen, lippen en singels |
| Gebogen (ankersluiting) | Schroefpen | als standaard | meerdere parten, anker en ketting |
| Gebogen, binnenzeskant | Binnenzeskant | iets lager | ankergerei, met gereedschap gesloten |
Alle sluitingen in deze tabel zijn van rvs A4. Rechte sluitingen zijn volgens George Taylor vooral bedoeld voor verbindingen met één part, gebogen sluitingen voor meerdere parten; liggen er twee parten in de beugel, dan mag hun hoek niet groter zijn dan 120°.
Breeksterkte per draad
De waarden komen uit de productgegevens van de shop. Ze laten zien hoeveel het model uitmaakt: bij M12 haalt de brede sluiting 4.000 kg, de rechte standaardsluiting 6.400 kg.
| Model, A4 | M5 | M6 | M8 | M10 | M12 |
|---|---|---|---|---|---|
| Standaard, recht, kort | 1.000 kg | 1.500 kg | 2.800 kg | 4.000 kg | 6.400 kg |
| Standaard, ISK-schroef | 1.000 kg | 1.500 kg | 2.800 kg | 4.000 kg | 6.300 kg |
| Standaard, onverliesbare pen | 900 kg | 1.300 kg | 2.800 kg | 4.000 kg | 6.200 kg |
| Gebogen | 1.000 kg | 1.600 kg | 2.500 kg | 4.000 kg | 6.200 kg |
| Gebogen, binnenzeskant | 1.000 kg | 1.300 kg | 2.200 kg | 3.500 kg | 5.100 kg |
| Lang, onverliesbare schroef | 800 kg | 1.200 kg | 2.500 kg | 3.800 kg | 5.600 kg |
| Breed | 750 kg | 1.200 kg | 2.100 kg | 3.300 kg | 4.000 kg |
De rechte standaardsluiting gaat tot M22 met 20.000 kg breeksterkte, de gebogen tot M18. Maten en afmetingen per uitvoering staan in de technische gegevens van het artikel.
Wat past er in de beugel
Naast de belasting bepaalt de ruimte in de beugel de keuze. De binnenbreedte B is de afstand tussen de benen, de binnenlengte C loopt van de pen tot de binnenkant van de beugel. Ter vergelijking de maten bij M8 volgens de productgegevens:
| Model, M8 | Binnenbreedte B | Binnenlengte C |
|---|---|---|
| Standaard, recht, kort | 16 mm | 28 mm |
| Lang, onverliesbare schroef | 17 mm | 59 mm |
| Breed | 28,5 mm | 31 mm |
| Gebogen | 17,5 mm | 28,5 mm |
Past een lip of singel niet tussen de benen, neem dan de brede sluiting. Moet de beugel door een dik beslagdeel of door meerdere delen reiken, neem dan de lange.
De juiste maat in drie stappen
- Referentie bepalen. In de tuigage en aan de zeereling is de draad de maatstaf: de sluiting moet minstens de breeksterkte van de draad halen. Bij andere belastingen rekent u vanuit de werklast met een veiligheidsfactor naar de benodigde breeksterkte.
- Model kiezen. Naar de ruimte in de beugel, het aantal parten en of de sluiting vaak wordt geopend.
- Draad uit de tabel aflezen. Kies de kleinste sluiting die de benodigde breeksterkte haalt.
| Draad 1x19, A4 | Breeksterkte draad | Standaardsluiting recht, minimaal |
|---|---|---|
| 3 mm | 750 kg | M5 (1.000 kg) |
| 4 mm | 1.340 kg | M6 (1.500 kg) |
| 5 mm | 2.100 kg | M8 (2.800 kg) |
| 6 mm | 3.020 kg | M10 (4.000 kg) |
| 8 mm | 5.380 kg | M12 (6.400 kg) |
Voor het heffen van lasten noemt de Machinerichtlijn bij metalen onderdelen de factor 4. Een rechte sluiting M8 met 2.800 kg breeksterkte draagt bij het heffen dus maximaal 700 kg.
Trekrichting en zijwaartse belasting
Een sluiting is gebouwd voor trek in zijn as, dus loodrecht op de pen en in het vlak van de beugel. Zijwaartse belasting verlaagt de toelaatbare last aanzienlijk: Crosby noemt voor sluitingen met schroefpen bij 45° afwijking nog 70 procent, bij 90° nog 50 procent. Kan de last uit wisselende richtingen komen, kies dan een maat groter.
Pen borgen
De schroefpen wordt handvast ingedraaid en daarna met gereedschap aangedraaid tot de kraag aanligt. Borg hem bij permanent gebruik of trillingen extra: Crosby adviseert draad door het gat in de penkop en om het been te leggen en te verdraaien. Sluitingen met onverliesbare pen nemen het risico weg de pen bij het openen te verliezen. Een pen mag alleen worden vervangen door een pen van dezelfde maat en soort.
Veelgestelde vragen
Welke sluiting voor de val?
Een sluiting die vaak wordt geopend, mag zijn pen niet kunnen verliezen. De lange sluiting met onverliesbare schroef of de standaardsluiting met onverliesbare pen zijn hiervoor geschikt. De maat hangt af van de belasting van de val.
Welke sluiting voor anker en ketting?
De gebogen sluiting, ook ankersluiting genoemd. Zijn beugel neemt een schakel van de ketting en de ankerschacht op. Borg de pen tegen losdraaien, bijvoorbeeld met draad.
Is een brede sluiting zwakker?
Ja, bij dezelfde draad heeft hij volgens de productgegevens de laagste breeksterkte, bij M8 2.100 kg in plaats van 2.800 kg. Daarvoor past hij over brede ogen en lippen.
Wat betekent ISK?
ISK staat voor binnenzeskant. De schroef wordt met een binnenzeskantsleutel gesloten en niet via een oog in de kop.
Bronnen
- Productgegevens Inox-Expert: sluitingen A4, breeksterkte en maten per draad
- The Crosby Group: Applications and Warnings, Abschnitt 1 Shackles (2023)
- George Taylor: Shackles, Full details and safety information
- Machinerichtlijn 2006/42/EG, Anhang I, Nummer 4.1.2.5
- Hayn Marine: Wire Breaking Strengths
