Naar de inhoud springen
5 EUR besparen met aanmelding voor de nieuwsbrief

Bevestigingen & dekbeslag

Hier vindt u schroeven, moeren, sluitringen, oogbouten, U-bouten, klapogen en bandbeslag van rvs A2 en A4 voor dek, persenning, tuigage en ladingzekering. De artikelen zijn afkomstig van WICHARD, Sprenger, Marinetech, Schäfer + Peters, WASI en INOX-EXPERT, van het losse normdeel conform DIN en ISO tot het gesmede dekbeslag met breeksterkte en werklast.

  • Presenningknop 10 x 11 mm, elastiekhouder, A4
  • Gespen, bandklem voor band 25-50 mm, A2
  • WICHARD® ringmoer, gesmeed, A4
  • WICHARD® U-bout waterdicht, zwart, A4 gesmeed

Bevestigingen en dekbeslag van rvs juist kiezen

Een kikker is zo sterk als de bouten eronder, en een oogbout zo sterk als het dek waar hij doorheen gaat. Deze gids helpt u om materiaal, normonderdeel en beslag af te stemmen op de plaats van gebruik, belastingsgegevens correct te lezen en de meest voorkomende montagefouten te vermijden.

Wat deze categorie omvat

De categorie bestaat uit twee groepen. De eerste groep zijn normonderdelen: sluitringen volgens DIN 125 en DIN 440 R, veerringen volgens DIN 127, zeskantmoeren volgens DIN 934, zelfborgende moeren volgens DIN 982, dopmoeren volgens DIN 1587, cilinderkopschroeven volgens DIN 912, zeskantbouten volgens DIN 931, plaatschroeven volgens DIN 7981, DIN 7982 en DIN 7983 en draadeinden volgens DIN 976. De tweede groep zijn beslagdelen die krachten opnemen: oogbouten, U-bouten, ringmoeren, klapogen, geleideogen, voorzeilbeslag, spanbandratels en bandhaken. Voor beide groepen geldt dezelfde vraag: welk materiaal past bij de plaats van gebruik, en welke belasting moet de verbinding duurzaam dragen?

A2 of A4: het materiaal bepaalt de levensduur

A2 en A4 zijn staalgroepen voor bevestigingsmiddelen volgens DIN EN ISO 3506. De Informationsstelle Edelstahl Rostfrei beschrijft V2A als chroom-nikkelstaal en V4A als chroom-nikkel-molybdeenstaal; volgens DIN EN ISO 3506-1 behoort materiaal 1.4401 tot groep A4. Het molybdeen verhoogt de werkzame som PRE, een vergelijkingswaarde voor de weerstand tegen put- en spleetcorrosie. Juist deze plaatselijke vormen van corrosie treden op wanneer rvs in contact komt met chloridehoudend water.

Korte aanduidingMateriaalnummerCorrosieweerstandsklasseWerkzame som PRE
A2 (V2A)1.4301II / matig19
A4 (V4A)1.4401III / gemiddeld25
Duplex D61.4462IV / sterk34

De waarden komen uit de materiaaltabellen en uit informatieblad 820 van de Informationsstelle Edelstahl Rostfrei. Dit informatieblad noemt de werkzame som uitdrukkelijk een empirische regel en geen natuurwet. Voor de praktijk aan boord volstaat een duidelijke vuistregel: alles wat op het dek, in de ankerbak of in het spatwater zit, hoort in A4. De richtlijn deelt locaties tot 0,25 km afstand van de Duitse Noordzeekust en van de kustgebieden aan de Oostzee in bij een zeer hoog blootstellingsrisico. Voor binnenruimtes hanteert dezelfde methode de factor CRF = 1, waaraan de laagste klasse I is toegewezen. In een droge, verwarmde kajuit kan A2 daarom volstaan. Onderdelen die permanent in zeewater liggen, zijn uitdrukkelijk uitgesloten van deze selectiemethode en vereisen een eigen beoordeling.

Normonderdelen: DIN-nummer, draad en lengte

Bij bouten en moeren legt de norm kopvorm, draad, lengte, materiaal en sterkteklasse vast. Een voorbeeld uit de technische informatie van Marinetech: "DIN 931, M 12 x 40, A4-70" staat voor een zeskantbout met schacht, metrische draad met 12 mm diameter, 40 mm nominale lengte, staalgroep A4 en sterkteklasse 70. Het getal achter het koppelteken staat voor de minimale treksterkte: 70 betekent 700 N/mm², 80 betekent 800 N/mm².

De losse normonderdelen in deze categorie dekken de gangbare draadmaten van M3 tot M20, de draadeinden volgens DIN 976 zijn leverbaar in 1 meter lengte van M4 tot M16. Als u een bepaalde sterkteklasse nodig hebt, controleer dan de boutkop: zeskantbouten en cilinderkopschroeven met inbus vanaf M5 moeten volgens DIN EN ISO 3506-1 zijn gemarkeerd met staalgroep en sterkteklasse.

Bij de bout hoort de juiste sluitring. De sluitring volgens DIN 125 vorm A heeft voor M8 een boring van 8,4 mm. De brede sluitring volgens DIN 440 R heeft voor M8 een boring van 9,0 mm en een groter draagvlak. Onder hout, laminaat en zachte kunststoffen is de brede sluitring daarom de betere keuze. Voor verbindingen die voortdurend trillen, bijvoorbeeld bij motorconsoles of relingvoeten, zijn zelfborgende moeren volgens DIN 982 geschikt. De dopmoer volgens DIN 1587 dekt het draadeinde af en beschermt handen, touwwerk en presenning. Voor stokschroeven met linkse draad voert de categorie zeskantmoeren volgens DIN 934 ook als M6 links, M8 links en M10 links.

Vastlopen tijdens het aandraaien voorkomen

Een bekend ongemak bij rvs is de moer die tijdens het aandraaien plotseling blokkeert. Een korte rapportage van de Informationsstelle Edelstahl Rostfrei noemt ruwe draad en een te klein hardheidsverschil tussen bout en moer als veelvoorkomende oorzaken en adviseert een hardheidsverschil van minstens 50 HV tussen de contactvlakken. Schäfer + Peters adviseert wrijvingsverminderende middelen. Voor u betekent dit: houd de draad schoon, breng vóór de montage een wrijvingsverminderend middel aan en draai de moer gelijkmatig aan.

Breeksterkte en werklast juist lezen

Bij veel beslagdelen staan in de artikelgegevens twee waarden. De breeksterkte is de kracht waarbij het onderdeel bezwijkt. De werklast is de kracht waarvoor u het beslag in gebruik dimensioneert. Houd bij uw planning altijd rekening met de werklast. Twee voorbeelden uit deze categorie: bij de WICHARD oogbout loopt de breeksterkte afhankelijk van de maat van 900 kg tot 3500 kg, de werklast van 560 kg tot 2400 kg. Bij de waterdichte WICHARD U-bout in zwart liggen de waarden tussen 2000 kg en 10000 kg breeksterkte en tussen 640 kg en 6400 kg werklast.

De spanbandratels van Marinetech zijn opgegeven in daN: voor 25 mm band 800 daN breeksterkte en 400 daN werklast, voor 40 mm band 2000 daN en 1000 daN, voor 50 mm band 3000 daN en 1500 daN. Marinetech wijst in zijn catalogus erop dat alle gegevens over breeksterkte en werklast alleen gelden bij correcte axiale ophanging aan één streng zonder spreiding. Bovendien zijn de artikelen van Marinetech in principe niet bedoeld om lasten te hijsen en niet als persoonlijke beschermingsmiddelen, tenzij ze daarvoor specifiek zijn gemarkeerd. Bij oogschroeven en ringmoeren geldt de werklast volgens Marinetech alleen in axiale richting en alleen als het onderdeel volledig is ingedraaid en met het hele vlak aanligt. Voor de gegoten oogschroef gelijkend op DIN 580 in deze categorie vermelden de artikelgegevens geen belastingswaarden.

Montage op het dek: doorgebout, ondersteund, afgedicht

Beslagdelen waaraan schoten, jacklines, vallen of landvasten trekken, monteert u met bouten door het dek en met een brede sluitring of tegenplaat aan de onderzijde. Houtschroeven, plaatschroeven en spaanplaatschroeven zijn geschikt voor lijsten, houders en afdekkingen zonder noemenswaardige trekbelasting. Elke boring in het dek opent een weg voor water. Voor onderdelen in de open lucht adviseert de Informationsstelle Edelstahl Rostfrei wateransamelingen en open spleten te vermijden en onvermijdelijke spleten blijvend elastisch af te dichten. Dicht daarom elke doorvoer zorgvuldig af.

Wie rechtstreeks draad in een profiel snijdt, heeft de juiste kerngatboor nodig. De technische informatie van Marinetech noemt voor M6 een boor van 5,0 mm en voor M8 een boor van 6,8 mm.

Contactcorrosie bij aluminium en verzinkt staal

Als twee verschillende metalen elkaar raken en er vocht als elektrolyt bijkomt, tast de contactcorrosie het minder edele metaal aan. Rvs is daarbij de edelere partner. Informatieblad 829 van de Informationsstelle Edelstahl Rostfrei noemt voor zeewater als gevaarlijk onderdelen van aluminiummaterialen, zink, verzinkt en ongelegeerd staal, alsmede van koper en roodgiet. Als oplossing beschrijft het de elektrische isolatie met isolatiestukken, kunststof hulzen of isolatieringen van polyamide en het verplaatsen van de verbindingsplaats naar een droog gebied. Isolerende sluitringen adviseert het informatieblad ook bij geschroefde verbindingen, omdat ze de meest kwetsbare zones afdekken. Aan boord gaat het hierbij vooral om A4-bouten in aluminium masten, aluminium profielen en verzinkte trailerdelen.

Onderhoud van bouten en beslag

Afzettingen en roest kunnen beginpunten zijn voor putcorrosie. Schäfer + Peters noemt als typische bronnen van vreemde roest gereedschap dat eerder op koolstofstaal is gebruikt, vonkenregen en slijpstof van de haakse slijper en roestig water dat op rvs druppelt. Spoel beslag na tochten in zout water af met zoet water en verwijder aanslag voordat die zich vastzet. De Informationsstelle Edelstahl Rostfrei raadt aan chloridehoudende reinigingsmiddelen te vermijden en in geen geval zoutzuur te gebruiken. Vlakken die niet door regen worden afgespoeld, moet u juist in de buurt van de kust regelmatig reinigen.

Typische fouten

  • A2-bouten onder een A4-beslag op het dek: de verbinding is slechts zo bestendig als haar zwakste onderdeel.
  • Oogschroeven en ringmoeren zijdelings belasten, terwijl de werklast alleen in axiale richting geldt.
  • Een beslag kiezen op basis van de breeksterkte en de werklast over het hoofd zien.
  • Rvs-schroeven zonder isolatiering of huls in aluminium plaatsen.
  • Op trek belaste beslagdelen alleen met houtschroeven bevestigen.
  • Boringen in het dek open laten of slechts oppervlakkig afdichten.
  • Rvs bewerken met gereedschap dat eerder op gewoon staal is gebruikt.

Passende subcategorieën en andere rubrieken

Ogen, klapogen, puttingen en grondplaten vindt u onder Oogplaten & ogen. Oogschroeven met metrische draad staan onder Oogschroeven metrisch, uitvoeringen om in hout te draaien onder Oogschroeven houtdraad. Spanbandratels, bandhaken, driehoekgespen en klemsloten staan bij Bandaccessoires. Losse bouten, moeren en sluitringen volgens DIN en ISO vindt u onder Standaardverbindingen. Blokken, kikkers, fittingen en bimini's staan in de rubriek Scheepsuitrusting & accessoires.

Veelgestelde vragen

Is rvs A4 magnetisch?

Austenitische bevestigingsmiddelen zoals A2 en A4 zijn volgens Schäfer + Peters over het algemeen niet magnetisch. Door koudvervorming kan enige magnetiseerbaarheid ontstaan, de corrosiebestendigheid blijft daardoor onaangetast. Als richtwaarde voor de magnetische permeabiliteit noemt de fabrikant voor A4 µr 1,015 en voor A2 µr 1,8. Een magneettest zegt daarom weinig over de corrosiebestendigheid van een schroef.

Wat betekent de aanduiding A4-70 of A4-80?

A staat voor austenitisch staal, de 4 voor de molybdeenhoudende legering, het getal daarachter voor de sterkteklasse. A4-70 heeft volgens DIN EN ISO 3506-1 een minimale treksterkte van 700 N/mm² en een minimale rekgrens van 450 N/mm², A4-80 een minimale treksterkte van 800 N/mm².

Kan ik A2 en A4 in één verbinding combineren?

Technisch gezien kunnen beide aan elkaar worden verbonden. Op het dek en in zout water bepaalt echter het minder bestendige onderdeel de levensduur. Kies voor buitentoepassingen op de boot schroef, moer en sluitring consequent in A4.

Waarom loopt mijn rvs moer vast?

Veelvoorkomende oorzaken zijn ruwe schroefdraad en een te klein hardheidsverschil tussen schroef en moer. Wrijvingsverlagende middelen op de schroefdraad helpen. Draai gelijkmatig aan en voorkom vuil in de schroefdraad.

Welke sluitring hoort onder een dekbeslag?

Onder hout en laminaat verdeelt een brede sluitring volgens DIN 440 R of een tegenplaat de kracht over een groter oppervlak. Bij aluminium als ondergrond voegt u een isolatiering van kunststof toe, zodat er geen contactcorrosie ontstaat.

Mag ik het beslag gebruiken om lasten te hijsen?

Alleen als het artikel hier uitdrukkelijk voor is aangeduid. Marinetech sluit het hijsen van lasten en het gebruik als persoonlijk beschermingsmiddel voor zijn artikelen in principe uit, tenzij ze daarvoor specifiek zijn aangeduid. Belastingsgegevens gelden bovendien alleen in de voorgeschreven trekrichting.

Bronnen: Informationsstelle Edelstahl Rostfrei: V2A en V4A, Informationsstelle Edelstahl Rostfrei: materiaalaanduidingen, Merkblad 820: oriëntatiehulp bij de materiaalkeuze, Merkblad 829: Edelstahl Rostfrei in contact met andere materialen, Hoe voorkom ik het vastlopen van roestvrije bevestigingsmiddelen?, Informationsstelle Edelstahl Rostfrei: FAQ, Schäfer + Peters: technische informatie, Marinetech: technische informatie, Marinetech catalogus 2026/27

Vraag het Kaptain Inox

Kaptain Inox

  1. Ahoy! Welk onderdeel zoekt u, en waarvoor?

JPG, PNG of WebP tot 5 MB. De foto wordt alleen voor dit antwoord gebruikt en niet opgeslagen.
Uw gegevens (vrijwillig)Aanmelden met klantaccount

Kaptain Inox is een AI-assistent. Privacy