Kort samengevat: De diameter van de landvast kiest u op basis van de bootlengte: volgens de productgegevens past de afmeertros met rukdemper in 12 mm bij boten van 5 tot 10 m, in 15 mm bij 10 tot 15 m en in 18 mm bij 15 tot 20 m. Een rukdemper vangt de schokken op de ligplaats op, ofwel vast in de lijn, ofwel als naderhand te monteren meerveer van rvs in zes maten. Stootwilkorf en stootwilhaak richten zich naar de stootwildiameter en de lijndikte.
Landvast: diameter naar bootlengte
Voor een jacht van tien meter acht het vakblad YACHT landvasten van 12 tot 14 mm passend. De afmeertrossen met ingebouwde rukdemper zijn volgens de productgegevens als volgt gestaffeld:
| Lijn | Breeksterkte | Bootlengte | Rek van de demper |
|---|---|---|---|
| 12 mm | 2.300 kg | 5 tot 10 m | 200 mm |
| 15 mm | 3.200 kg | 10 tot 15 m | 250 mm |
| 18 mm | 4.000 kg | 15 tot 20 m | 300 mm |
De lijn bestaat volgens de productgegevens uit zwart, UV-bestendig polyester, de demper uit natuurlatex. Aan één uiteinde is een lus ingewerkt, die u over een bolder of paal legt. De lengtes lopen van 3 tot 10 m.
De breeksterkte is niet de last die een lijn permanent moet dragen. YACHT citeert voor landvasten een aanbeveling van het classificatiebureau DNV GL: de werklast mag maximaal 20 procent van de breeksterkte bedragen. Bij de 12-mm-tros met 2.300 kg is dat 460 kg.
Zonder ingebouwde demper is er de 3-strengs gedraaide landvast van polypropyleen in 8 tot 14 mm met 1.000 tot 3.000 kg breeksterkte en de drijvende 16-voudig gevlochten lijn in 6 tot 12 mm met 600 tot 1.800 kg. Welk materiaal waarvoor geschikt is, leest u in de gids Touwwerk kiezen.
Hoe lang moeten landvasten zijn?
West Marine noemt voor voor- en achterlijnen ongeveer twee derde van de bootlengte, voor springs ongeveer de hele bootlengte. Bij een boot van 9 m is dat 6 m voor de voor- en achterlijn en 9 m voor de spring. De lengte van de afmeertros hangt volgens de productbeschrijving bovendien af van uw ligplaats.
Rukdemper: wanneer en welke
Deining, windstoten en golfslag veroorzaken op de ligplaats harde schokken. Waar stugge lijnen schokken geven, adviseert YACHT het naderhand monteren van rukdempers; voor onrustige havens noemt het blad een rekbare lijn met rubberen rukdemper als beste keuze. Volgens West Marine kan een demper in een korte achterlijn het harde rukken wegnemen dat de kikkers belast.
- Ingebouwd: Bij de afmeertros is de demper onderdeel van de lijn. Volgens de productgegevens draait het latexelement niet door.
- Naderhand te monteren: De meerveer van rvs A2 (1.4301) wordt in de bestaande landvast opgenomen.
| Meerveer | Bootlengte volgens productgegevens |
|---|---|
| 5,0 x 270 mm | 4 tot 6 m |
| 6,0 x 270 mm | 5 tot 8 m |
| 7,0 x 320 mm | 7 tot 10 m |
| 9,0 x 390 mm | 10 tot 15 m |
| 11,0 x 400 mm | 15 tot 20 m |
| 11,0 x 470 mm | 15 tot 20 m |
Ligt uw boot tussen twee maten in of is de ligplaats onrustig, dan adviseert de productbeschrijving de sterkere veer. In zout water spoelt u de veer regelmatig af met zoet water. Meer over de materialen leest u bij A2, A4 of D6 en Rvs onderhouden.
Schuurbescherming en vastmaakpunten
Waar de lijn over kanten en kluizen loopt, slijt zij. YACHT meldt dat doorgeschuurde landvasten 40 tot 60 procent van hun sterkte verliezen en dat de toestand van een beschadigde lijn met het blote oog niet betrouwbaar te beoordelen is. West Marine adviseert schuurbescherming op de contactpunten, bijvoorbeeld bij kluizen. Welke kikker bij welke lijn past, leest u in de gids Kikkers en bolders; het beslag vindt u onder Kikkers en bolders.
Stootwillen: aantal, maat en hoogte
PolyRopes adviseert voor boten tot 10 m minimaal twee stootwillen per zijde, voor langere boten drie tot vier per zijde, plus per zijde een kogelstootwil. De stootwil moet het vrijboord beschermen, maar mag niet in het water hangen; bij een hoog vrijboord is een langere stootwil nodig. West Marine raadt aan stootwillen zo te hangen dat hun midden ter hoogte van het breedste punt van de romp bij het contactpunt ligt of net daarboven.
De diameter wordt bepaald door de bootgrootte. In de maattabel van PolyRopes staan stootwillen tot 17,5 cm diameter bij boten tot 25 voet, stootwillen tot 22,5 cm bij boten tot 40 voet. PolyRopes wijst er bovendien op dat een stootwilkorf moet passen bij de stootwilmaat die de boot nodig heeft.
Stootwilkorven vergeleken
| Stootwilkorf | Stootwil-Ø | Materiaal | Opmerking volgens productgegevens |
|---|---|---|---|
| Recht, 2 stootwillen, klein | tot 175 mm | A4, draad 8 mm | Lengte 430 mm, beugels voor reling 20 tot 25 mm |
| Recht, 2 stootwillen, groot | tot 225 mm | A4, draad 8 mm | Lengte 545 mm, beugels voor reling 20 tot 25 mm |
| 60° schuin, bakboord | 175 of 225 mm | A4 (1.4401), draad 8 mm | 2 stootwillen, reling 20 tot 25 mm |
| 60° schuin, stuurboord | 175 of 225 mm | A4 (1.4401), draad 8 mm | 2 stootwillen, reling 20 tot 25 mm |
| Nawa | 195 of 215 mm | A2 (1.4301), draad 4,5 mm | Lengte 423 mm |
Meet vóór aanschaf de buisdiameter van uw reling. Hulp daarbij biedt de gids Rvs buis 20, 22 of 25 mm. Alle korven vindt u onder Stootwillen en stootwilkorven.
Stootwilhaken en stootwilhouders
Stootwilhaken dienen volgens de productgegevens om stootwillen snel op te hangen en te verstellen. De lijndikte moet bij de haak passen.
- Stootwilhaak klein: gepolijst gietstuk van A4, voor lijnen tot 8 mm, 38 mm lang, voor tenders, jollen en kleinere boten.
- Stootwilhaak groot: gepolijst gietstuk van A4, voor lijnen tot 13 mm, 43 mm lang.
- Stootwilhaak lang 14 x 70 mm: voor lijnen tot 13 mm, met twee boringen van 4,2 mm om vast te schroeven.
- Stootwilhouder rond: klapbare, veerbelaste haak voor bediening met één hand, lijnen 6 tot 10 mm, diameter 36 mm.
- Stootwilhouder met bediening met één hand en stootwilhouder Pop-Out: veerbelaste klaphaken van A4, de Pop-Out is vergrendelbaar.
- Stootwilhouder afneembaar: diameter 40 mm; de haak plaatst u alleen indien nodig, anders blijft het oppervlak vrij.
- Stootwil-snelhaak van FASTFENDER: set met twee haken, de lijnlengte stelt u in met een touwklem, voor draad of buis.
Als stootwillijn noemt de productbeschrijving de 3-strengs gedraaide landvast. Bij het afmeren aan een boei leidt de snelhaak met rol van BOATASY volgens de productgegevens de mooringlijn buitenboord langs de boot. Voor het afmeren in de sluis is er de sluishaak van A4 in lengtes van 260, 530 en 750 mm, plus passende bootshaken.
Veelgestelde vragen
Welke rukdemper past bij een boot van 8 m lengte?
Volgens de productgegevens de meerveer 6,0 x 270 mm (5 tot 8 m) of 7,0 x 320 mm (7 tot 10 m); bij een onrustige ligplaats de sterkere. Met ingebouwde demper past de afmeertros in 12 mm (5 tot 10 m).
Hoeveel last mag een landvast permanent dragen?
Volgens de door YACHT geciteerde aanbeveling van DNV GL maximaal 20 procent van de breeksterkte. Bij 3.200 kg breeksterkte van de 15-mm-tros is dat 640 kg.
Hoeveel stootwillen heb ik nodig?
PolyRopes noemt voor boten tot 10 m minimaal twee per zijde, daarboven drie tot vier per zijde, telkens plus een kogelstootwil.
Past de stootwilkorf op mijn reling?
De stootwilkorven van A4 zijn volgens de productgegevens ontworpen voor reling met een diameter van 20 tot 25 mm. De schuine korf is er apart voor bakboord en stuurboord.
Is een lijn met een schuurplek nog veilig?
YACHT meldt 40 tot 60 procent sterkteverlies bij doorgeschuurde landvasten en raadt af de toestand op het oog te beoordelen. Vervang de lijn bij twijfel.
Bronnen
- Productgegevens Inox-Expert: afmeertrossen met rukdemper, meerveer, landvasten, stootwilkorven, stootwilhaken en stootwilhouders, sluishaak
- YACHT: Segelwissen Tauwerk, Material, Konstruktionen und Nutzung (2025)
- YACHT: Tauwerk-Test, Sicher vertäut (2023)
- West Marine: How to Choose the Right Dock Lines (2026)
- West Marine: Choosing the Right Boat Fenders (2026)
- PolyRopes: What Fender Size for Your Boat? (2022)
